Ön Yargıların Yıkıldığı Ülke İran !

İran’ın İç Siyasi Yapısı Hakkında Genel Bilgiler

Genel: Ayetullah Humeyni’nin 1 Şubat 1979 tarihinde Paris’ten Tahran’a gelişinden on gün sonra 11 Şubat 1979’da Pehlevi rejimi yıkılmış ve yerine 1 Nisan 1979 tarihinde İran İslam Cumhuriyeti ilan edilmiştir. Daha sonra hazırlanan Anayasa halkoyuna sunularak kabul edilmiş ve 3 Aralık 1979 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 1989 yılında revize edilen İran Anayasasında, egemenliğin, yasama, yürütme ve yargı organları tarafından Dini Liderliğin gözetimi altında kullanılacağı ifade edilmektedir. Anayasaya göre, Cumhurbaşkanı yürütmenin başıdır. İran’daki önemli makam ve kurumlardan bazıları aşağıda sunulmuştur.

Devrim Rehberi / Dini Lider (Rehber-i Muazzam-ı İnkılab-ı İslami / İslam Devrimi’nin Yüce Önderi /Veli-yi Fakih)

Ayetullah Humeyni’nin geliştirdiği bir yönetim sistemi olan Velayet-i Fakih, Şii inancı uyarınca, On İkinci İmam olan Muhammed el-Mehdi (İmam-ı Zaman) dönünceye kadar ona vekâleten topluma liderlik edecek olan icra ve içtihat yetkisiyle donatılmış Devrim Rehberliği makamını öngörmektedir. Devrim Rehberi, İran’daki dini ve siyasi alanda yetkili en üst makamdır.

Devrim Rehberi ömür boyu süreyle görev yapmak üzere, din adamlarından oluşan 88 üyeli Uzmanlar Meclisi tarafından belirlenmektedir. Humeyni’nin 3 Haziran 1989’da vefatının ardından Devrim Rehberi olarak seçilen, dönemin Cumhurbaşkanı Ayetullah Seyid Ali Hamaney, halen bu görevi sürdürmektedir.

Cumhurbaşkanı (Reis-i Cumhur) ve Bakanlar Kurulu (Heyet-i Devlet)

İran’da yürütme görevini icra eden Hükümet, Cumhurbaşkanı, 13 Cumhurbaşkanı Yardımcısı (3’ü kadın) ve 18 Bakandan oluşmaktadır. Hükümet Başkanlığı (Başbakanlık), 1989 yılında yapılan Anayasa değişiklikleri sonucunda kaldırılmış ve Başkanlık sistemine geçilmiştir. Bununla beraber protokol açısından Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Başbakan konumunda kabul edilmektedir.

Anayasa’da, Cumhurbaşkanı’nın, Dini Lider’den sonra ülkenin ikinci yüksek makamı olduğu kayıtlıdır.

Cumhurbaşkanı’nın önerisi üzerine Meclis tarafından tek tek güvenoyu almak suretiyle göreve gelen Bakanlar, aynı zamanda Milletvekilliği yapamamakta ve güvensizlik oyuyla Meclis tarafından görevlerinden alınabilmektedirler.

Cumhurbaşkanlığı görevini halen 19 Mayıs 2017 tarihinde düzenlenen Cumhurbaşkanlığı seçimlerini ikinci kez kazanan Hasan Ruhani yürütmektedir.

Haberi Beğendiniz mi ?
  • Fascinated
  • Happy
  • Sad
  • Angry
  • Bored
  • Afraid